Ιστορικό

To Mπενάκειο Παιδικό Άσυλο -όπως λεγόταν αρχικά το Ίδρυμα- ιδρύθηκε το 1926 από τον Εμμανουήλ και την Βιργινία Μπενάκη με σκοπό να βοηθήσει τις εργαζόμενες μητέρες στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους και να προσφέρει σε αυτά ένα ασφαλές περιβάλλον στα πρώτα τους βήματα. Έκτοτε το Μπενάκειο συνέβαλε σημαντικά στο ξεκίνημα της ζωής χιλιάδων παιδιών.

Το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο του Μπενακείου (ουσιαστικά επρόκειτο για μία προσωρινή επιτροπή) συγκλήθηκε στο σπίτι του Eμ. Μπενάκη και μέλη του ήταν η σύζυγός του Βιργινία (επίτιμος πρόεδρος), ο Κώστας Δήμας, η Ευθαλία Κοκκώνη, η Λιλή Καλβοκορέσση και άλλοι. Αργότερα στην επιτροπή συμμετείχαν η Αικατερίνη Βαρουξάκη και η Άννα Δήμα, η οποία, πολλά χρόνια αργότερα, ανέλαβε την προεδρία του Ιδρύματος.

Στο γλαφυρό της βιβλίο Μπενάκειο Παιδικό Ίδρυμα Κηφισιάς, η Αλεξάνδρα Καλαποθάκη μας θυμίζει ότι «το καλοκαίρι του 1927 έγινε στο ξενοδοχείο Σέσιλ (που τότε ανήκε στην οικογένεια Δήμα) ο πρώτος χορός του Μπενακείου. «Η Βιργινία Μπενάκη είχε οργανώσει λαχειοφόρο αγορά με χειροτεχνήματα και τα εγγόνια της, με άψογο επαγγελματισμό και πολύ κέφι, είχαν αναλάβει το μπαρ. Τα καθαρά έσοδα της βραδιάς έφθασαν τις 225.000. Έκτοτε οι χοροί του Σέσιλ καθιερώθηκαν σαν το πιο σημαντικό κοσμικό γεγονός της καλοκαιρινής «σαιζόν» στην Κηφισιά και, μαζί με τις δωρεές, εξασφάλιζαν την αδιάκοπη λειτουργία του Μπενακείου μέχρι τον Πόλεμο.»

Ανάμεσα σε εκείνους που συνέβαλαν οικονομικά στο έργο του Ιδρύματος ήταν και η εθνική συγγραφέας μας Πηνελόπη Δέλτα, κόρη του Εμμανουήλ και της Βιργινίας Μπενάκη. Πράγματι, τον Νοέμβριο του 1933 η Πηνελόπη Δέλτα δώρισε στο Ίδρυμα ένα τμήμα της παρακείμενης ιδιοκτησίας της ώστε τα παιδιά να παίζουν πιο άνετα εκεί ενώ ταυτόχρονα πρόσφερε ένα σημαντικό ποσό για την εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης και λουτρών.

Στις 2 Ιουλίου 1930 το Μπενάκειο έγινε και επίσημα αυτοτελές Ίδρυμα και απέκτησε Καταστατικό. Σύμφωνα με αυτό σκοπός του ήταν (και εξακολουθεί να είναι) «η διημέρευσις παιδιών προσχολικής ηλικίας, μητέρων αι οποίαι αποζούν εκ της εργασίας των, απόρων οικογενειών και ορφανών κατά την κρίσιν του Διοικητικού Συμβουλίου». Τότε εξελέγη πρόεδρος του Ιδρύματος ο ξενοδόχος Κώστας Δήμας, ο ιδιοκτήτης του Σέσιλ.

Στα δύσκολα χρόνια του Πολέμου και της Κατοχής, το Ίδρυμα, σε συνεργασία με τον ΕρυθρόΣταυρό, επετέλεσε ένα αξιολογότατο φιλανθρωπικό έργο. Όπως γράφει η Αλεξάνδρα Καλαποθάκη, «το Μπενάκειο ανέλαβε την οργάνωση και την οικονομική στήριξη ενός εξωσχολικού συσσιτίου που εξασφάλιζε καθημερινά τις ανάγκες σιτισμού χιλίων πεντακοσίων ψυχών (?.) Ο κήπος του Μπενακείου μετατράπηκε σε λαχανόκηπο και τα μέλη του Συμβουλίου δραστηριοποιήθηκαν και πλαισιώθηκαν, στην προσπάθειά τους αυτή, από πολλούς εθελοντές οι οποίοι πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους με γενναιοδωρία και αυταπάρνηση.»

Αλλά και στη διάρκεια του Εμφυλίου το Μπενάκειο στάθηκε δίπλα στα παιδιά της Κηφισιάς και στα θύματα του αδελφοκτόνου πολέμου, ενώ το 1953, όταν τα Νησιά του Ιονίου δοκιμάστηκαν από τους τότε φοβερούς σεισμούς, φιλοξένησε για μεγάλο χρονικό διάστημα σεισμόπληκτα παιδιά από την Κεφαλλονιά. Στις 31 Ιουλίου του 1987 το κτήριο του Μπενακείου κατεστράφη από πυρκαγιά -ποτέ δεν διευκρινίστηκαν τα αίτια- και ο βρεφονηπιακός σταθμός μεταστεγάστηκε επί δώδεκα χρόνια στην οδό Παπαδιαμάντη 4, στην Κηφισιά. Στη συνέχεια, με τη βοήθεια μεγάλων δωρητών, όπως της οικογένειας Λάτση και του Ιδρύματος Σταύρου Νιάρχου, αναγέρθηκε με σχέδια του αρχιτέκτονα Αλέξανδρου Σαμαρά και των συνεργατών του ο νέος σύγχρονος βρεφονηπιακός Σταθμός της Λεωφόρου Κηφισιάς, χωρητικότητας εκατό περίπου παιδιών. Τα εγκαίνια του νέου Σταθμού, που έγιναν στις 15 Μαρτίου 2000, τίμησε με την παρουσία του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος.

Ευγένιος Πιέρρης
Σεπτέμβριος 2001

Από το site του Δήμου Κηφισιάς